Glaskow Skalası Nedir?

Glasgow Koma Skalası (GKS), bir kişinin şuur düzeyini süratli ve objektif bir halde değerlendirmek için tıp dünyasında yaygın olarak kullanılan bir ölçektir. Bilhassa kafa travması, nüzul, zehirlenme benzer biçimde şuur yitirilmesine neden olan durumlarda hastanın nörolojik durumunu belirlemek ve kovuşturmak amacıyla kullanılır.

GKS Nasıl Değerlendirilir?

GKS, hastanın üç temel alandaki tepkilerini puanlayarak toplam bir skor elde eder:

• Göz Yanıtı (Eye Response – E): Gözlerin uyarana karşı iyi mi tepki verdiğini değerlendirir. (1-4 puan)
  • 4 puan: Gözler spontan olarak açıktır.
  • 3 puan: Sözel komutla gözlerini açar.
  • 2 puan: Ağrılı uyaranla gözlerini açar.
  • 1 puan: Gözlerini açmaz, tepki yoktur.
• Sözel Yanıt (Verbal Response – V): Hastanın konuşma becerisini değerlendirir. (1-5 puan)
  • 5 puan: Tamamen oryante, yer, vakit ve şahıs hakkında bilgisi tamdır.
  • 4 puan: Konfüze (kafa karışıklığı), sorulara doğru cevap veremez.
  • 3 puan: Uygunsuz sözler, anlam ifade etmeyen kelimeler söyler.
  • 2 puan: Anlaşılmaz sesler çıkarır (inleme, mırıltı).
  • 1 puan: Sözel cevap yoktur.
• Motor Yanıt (Motor Response – M): Hastanın fizyolojik hareketlerini değerlendirir. (1-6 puan)
  • 6 puan: Sözel komutlara tam olarak uyar.
  • 5 puan: Ağrıyı lokalize eder (ağrılı uyaranın olduğu yere elini götürür).
  • 4 puan: Ağrıdan kaçınma tepkisi gösterir.
  • 3 puan: Ağrıya anormal fleksiyon tepkisi verir.
  • 2 puan: Ağrıya anormal ekstansiyon tepkisi verir.
  • 1 puan: Motor cevap yoktur.

Bu üç puanın toplamı 3 ile 15 içinde bir GKS skoru verir.

GKS Skorlarının Anlamı

GKS skoru, hastanın şuur kaybının ciddiyetini gösterir. Skor ne kadar yüksekse, hastanın şuur düzeyi o denli iyidir.

• GKS 13-15: Hafif beyin hasarı yada bilincin düzgüsel olduğu durumlar.
• GKS 9-12: Orta dereceli beyin hasarı. Bu hastaların yakın takip edeni önemlidir.
• GKS 8 ve altı: Ciddi beyin hasarı olarak kabul edilir. Bu skor, çoğu zaman koma durumunu gösterir ve hastanın hava yolunu korumak için entübasyon (solunum tüpü takılması) gerektirebilir.

Bu değerlendirme, ilk müdahale esnasında ve hastanede tedavinin seyri süresince hastanın durumundaki değişimleri seyretmek için kullanılır. Her bir puanın ayrı ayrı kaydedilmesi, klinisyenlere hastanın durumundaki spesifik değişimler hakkında daha detaylı informasyon sağlar.