Çeviribilim Nedir, Mezunları Ne İş Yapar?

Çeviribilim Nedir?

Çeviribilim, metinleri bir dilden diğerine aktarma sürecini bilimsel, kuramsal ve ergonomik açılardan inceleyen disiplinler arası bir bilim dalıdır. Yani, yalnız gramer kurallarını ve kelimeleri çevirmenin ötesinde, çevirinin kültürel, toplumsal ve ideolojik boyutlarını da araştırır.

Kısacası, bir metnin örneksiz bağlamını, yazarın amacını ve hedef okuyucunun kültürünü de dikkate alarak en doğru şekilde iyi mi aktarılabileceğini inceler.

Çeviribilim ve Tercümanlık Arasındaki Fark Nedir?

Bu iki kavram çoğunlukla karıştırılsa da, aralarında mühim bir fark bulunur:

• Çeviribilim (Translation Studies): Bir bilimsel niteliği olan disiplindir. Tercüme süreçlerini, teorilerini, tarihini ve çevirinin cemiyet üstündeki etkilerini araştıran kuramsal bir alandır. Çevirmenler için bir temel oluşturur.
• Tercümanlık (Translating/Interpreting): Bir meslektir. Bir dildeki metni yada konuşmayı başka bir dile fiili olarak aktarma eylemidir. Bu, yazılı metinler için çevirmenlik (translation) ve sözlü yazışma için sözlü tercümanlık (interpreting) olarak ikiye ayrılır.

Yani, çeviribilim okuyanlar kuramsal bilgiye haiz olurken, tercümanlar bu bilgiyi ergonomik olarak tatbik eden kişilerdir.

Çeviribilim Okuyan Ne Olur?

Çeviribilim bölümünden mezun olanlar geniş bir yelpazede kariyer fırsatına haizdir. Sadece çevirmenlik değil, bununla birlikte değişik sektörlerde de çalışabilirler.

• Yazılı Çevirmen (Translator): Edebi metinler, teknik dokümanlar, hukuki belgeler benzer biçimde yazılı materyalleri çevirirler.
• Sözlü Tercüman (Interpreter): Konferans, toplantı, mahkeme benzer biçimde ortamlarda sözlü tercüme yaparlar.
• Editör / Redaktör: Tercüme metinlerini dil bilgisi, akıcılık ve doğruluk açısından denetim ederler.
• Akademisyen: Üniversitelerde çeviribilim alanında ders verebilir ve araştırmalar yapabilirler.
• Yerelleştirme Uzmanı (Localization Specialist): Bir yazılımın, oyunun yada web sitesinin kültürel olarak hedef dile uyarlanmasını sağlarlar.
• Proje Yöneticisi: Tercüme projelerini yönetir ve organize ederler.

Çeviribilim Kısmı Kaç Senelik?

Türkiye’deki üniversitelerde Çeviribilim kısmı çoğu zaman 4 senelik lisans programı olarak sunulur. Bazı üniversitelerde hazırlık sınıfı zorunluluğu olabilir, bu durumda eğitim süresi 5 yıla çıkabilir.

Çeviribilim Maaşları Ne Kadar?

Çeviribilim mezunlarının maaşları, çalışmış oldukları sektöre, deneyimlerine, uzmanlaştıkları dile (mesela, teknik yada hukuki tercüme) ve özgür mi yoksa bir kurumda mı çalıştıklarına bakılırsa büyük farklılıklar gösterir.

• Yeni Mezunlar: Başlangıç seviyesinde, asgari ücretin birazcık üstünde bir maaşla işe başlayabilirler.
• Deneyimli Profesyoneller: Deneyim kazandıkça ve uzmanlaştıkça maaşları mühim seviyede artabilir. Bilhassa özgür çalışan (freelance) çevirmenler, proje bazlı çalışmış oldukları için yüksek gelir elde edebilirler.

Maaşlar hakkında net bir sayı vermek yanıltıcı olabilir, şundan dolayı piyasa koşulları ve sektördeki talep devamlı değişmektedir.