Sedimantasyon Yüksekliği Nedir?
Sedimantasyon Hızı Nedir?
Sedimantasyon hızı (ESR), bir kan testi sonucudur. Kandaki alyuvarların (eritrositlerin) bir tüp içinde ne kadar sürede çöktüğünü ölçer. Vücutta bir irin (enflamasyon) olduğunda, kanın içindeki proteinler artar. Bu proteinler, alyuvarların birbirine yapışmasına ve daha süratli dibe çökmesine niçin olur. Bu nedenle sedimantasyon hızının yüksek olması, vücutta bir irin yada hastalık bulunduğunun bir işaretidir. Tek başına bir hastalık teşhisi koydurmaz, sadece doktorun ihtimaller içinde sorunları araştırmasına destek sağlar.
Sedimantasyon Yüksekliği Olursa Ne Olur?
Sedimantasyon hızının yüksek çıkması, direkt bir hastalığın emaresi olmaktan ziyade, vücutta bir probleminin varlığını gösteren bir uyarı işaretidir. Yüksek sedimantasyon hızı, aşağıdaki durumların bir göstergesi olabilir:
- Enfeksiyonlar: Vücuttaki bakteriyel yada viral enfeksiyonlar.
- İltihaplı Romatizmal Hastalıklar: Romatoid artrit, lupus, ankilozan spondilit benzer biçimde otoimmün hastalıklar.
- Doku Hasarları: Travma, ameliyat yada kalp krizi benzer biçimde durumlar.
- Kanser: Bazı kanser türleri, bilhassa kan kanserleri.
- Hamilelik: Hamilelik esnasında sedimantasyon hızı naturel olarak yükselebilir.
Yüksek sedimantasyon, altta yatan hastalığın emarelerini artırabilir. Mesela, enfeksiyona bağlı yükselmişse ateş, bitkinlik benzer biçimde emareler eşlik edebilir.
Sedimantasyon Yüksekliği Hangi Hastalıklarla İlişkilidir?
Sedimantasyon hızını artıran birçok durum vardır. Bunların başlangıcında enfeksiyonlar ve romatizmal hastalıklar gelir:
- Enfeksiyonlar: Zatürre (pnömoni), idrar yolu enfeksiyonları, tüberküloz ve bağırsak iltihapları.
- Romatizmal Hastalıklar: Romatoid artrit, lupus, iltihaplı bağırsak hastalığı (Crohn hastalığı, ülseratif kolit), vaskülit.
Hangi Kanserlerde Sedimantasyon Yükselir?
Sedimantasyon hızının yüksekliği, bazı kanser türlerinde sıkça görülür. Bilhassa vücutta yaygın iltihaba neden olan yada kan hücrelerinin yapımını etkileyen kanserlerde bu kontrol sonucu yükselebilir:
- Multipl Miyelom: Plazma hücrelerinin anormal çoğalmasıyla oluşan bir kan kanseri türüdür. Bu hastalıkta sedimantasyon devasa yükseklikte değerlere ulaşabilir.
- Lenfoma: Lenf bezlerinde başlamış olan bir kanserdir.
- Böbrek ve kolon kanseri benzer biçimde öteki kanser türleri.
Ancak, yüksek bir sedimantasyon değerinin direkt kanser anlamına gelmediğini unutmamak gerekir. Doktor, bu kıymeti öteki emareler ve kontrol sonuçlarıyla beraber değerlendirerek kati bir tanı koyar.
Sedimantasyon Yüksekliği Nasıl Düşürülür?
Sedimantasyon hızını düşürmek için direkt bir ilaç yada yöntem yoktur, şundan dolayı bu bir hastalık değil, bir göstergedir. Sedimantasyon yüksekliğine yol açan altta yatan hastalığın tedavi edilmesi gerekir.
- Enfeksiyon Tedavisi: Antibiyotikler yada antiviral ilaçlarla enfeksiyonlar tedavi edildiğinde sedimantasyon kıymeti normale döner.
- İltihaplı Hastalıkların Yönetimi: Romatizmal hastalıklarda kullanılan ilaçlarla irin denetim altına alındığında, sedimantasyon hızı da düşer.
- Yaşam Tarzı Değişiklikleri: Genel sağlığı iyileştiren dengeli beslenme, tertipli egzersiz, stresi azaltma ve sigaradan uzak durma benzer biçimde alışkanlıklar, vücuttaki kronik iltihaplanmayı azaltmaya destek olabilir.
Sedimantasyon değeriniz yüksek çıktıysa, en doğru yaklaşım doktorunuza danışarak kapsamlı bir değerlendirme yaptırmaktır.