Avarız Vergisi Neden Sürekli Hale Geldi?

Avarız vergisinin devamlı hale gelmesinin başlıca sebepleri şunlardır:

• Uzayan Savaşlar ve Artan Giderler: Osmanlı Devleti’nin 17. yüzyıldan itibaren içine girmiş olduğu uzun soluklu savaşlar, devletin maliyesini ciddi şekilde zorlamıştır. Savaş masraflarının devamlı artması ve geleneksel gelir kaynaklarının yetersiz kalması, devleti yeni ve devamlı gelir arayışına itmiştir. Avarız vergisi de bu süreçte geçici olmaktan çıkıp sürekli bir gelir kaynağı haline gelmiştir.
• Merkezi Otoritenin Zayıflaması: Merkezi otoritenin zayıflamasıyla beraber eyaletlerdeki denetim azalmış, bu da vergilerin tertipli ve adil bir halde toplanamamasına yol açmıştır. Devlet, azalan gelirlerini telafi etmek için avarız benzer biçimde muhteşem vergileri daha sık ve tertipli toplama yoluna gitmiştir.
• Ekonomik Bozulma: Osmanlı ekonomisinde yaşanmış olan bozulma, para değerinin düşmesi, enflasyon ve tarımsal üretimin düşüşü benzer biçimde faktörler, devletin gelirlerini negatif etkilemiştir. Bu durum, devletin giderlerini karşılamak için yeni ve devamlı gelir kaynaklarına yönelmesini mecburi kılmıştır.
• Nakdi İhtiyaç: Başlangıçta ayni (mal yada hizmet olarak) ve bedeni (işgücü olarak) olarak da alınabilen avarız vergisi, zaman içinde nakit ihtiyacının artmasıyla tamamen nakdi bir vergiye dönüşmüştür. Bu da devletin acil nakit gereksinimlerini karşılamak için bu vergiye daha son derece başvurmasına niçin olmuştur.

Avarız vergisinin devamlı hale gelmesi, bilhassa I. Mahmud döneminde (1730-1754) belirginleşmiştir. Bu dönemde yaşanmış olan uzun savaşlar ve azalan gelir kaynakları, avarız vergisinin kalıcı bir vergi niteliği kazanmasına yol açmıştır.

Sonuç olarak, avarız vergisi başlangıçtaki “olağanüstü hal vergisi” niteliğini kaybederek, Osmanlı Devleti’nin değişen siyasal ve ekonomik koşullarına uyum sağlamak amacıyla devamlı bir gelir kaynağına dönüşmüştür. Bu durum, halk üstündeki vergi yükünü de mühim seviyede artırmıştır.